Egzamin ISTQB Foundation Level sprawdza nie tylko znajomość definicji. Część pytań wymaga zrozumienia konkretnej sytuacji, rozpoznania odpowiedniej techniki testowania albo zastosowania wiedzy w praktycznym przykładzie.
Właśnie dlatego samo przeczytanie sylabusa może nie wystarczyć. Trzeba jeszcze przyzwyczaić się do sposobu formułowania pytań, nauczyć się odrzucać nieprawidłowe odpowiedzi i zwracać uwagę na słowa takie jak „najlepiej”, „najbardziej odpowiednie”, „zawsze” czy „nigdy”.
W tym artykule znajdziesz 10 autorskich pytań przygotowanych na podstawie zagadnień występujących w aktualnym sylabusie ISTQB Foundation Level. Do każdego pytania dodałem poprawną odpowiedź oraz wyjaśnienie.
Pamiętaj, że nie są to pytania pochodzące z prawdziwego egzaminu. Ich zadaniem jest pomóc Ci sprawdzić wiedzę i lepiej zrozumieć sposób, w jaki mogą być weryfikowane poszczególne zagadnienia.
Jak wygląda egzamin ISTQB Foundation Level?
Egzamin Foundation Level składa się z 40 pytań. Za każde poprawnie rozwiązane pytanie można otrzymać jeden punkt. Aby uzyskać pozytywny wynik, należy zdobyć co najmniej 26 punktów, czyli 65%.
Standardowy czas egzaminu wynosi 60 minut. Osoby zdające egzamin w języku innym niż ich język ojczysty mogą, zależnie od zasad organizatora, otrzymać dodatkowy czas.
Na egzaminie pojawiają się pytania o różnym poziomie trudności. Niektóre sprawdzają znajomość podstawowych pojęć, inne wymagają zrozumienia opisanego przypadku. Możesz również spotkać zadania, w których trzeba zastosować jedną z technik projektowania testów, na przykład analizę wartości brzegowych lub podział na klasy równoważności.
Przejdźmy zatem do pytań.
Pytanie 1. Jaki jest jeden z głównych celów testowania?
Które stwierdzenie najlepiej opisuje jeden z głównych celów testowania oprogramowania?
A. Udowodnienie, że testowany system nie zawiera żadnych defektów
B. Znalezienie wszystkich możliwych defektów przed wydaniem produktu
C. Zmniejszenie poziomu ryzyka i zwiększenie zaufania do jakości produktu
D. Zagwarantowanie, że użytkownicy nie napotkają żadnych awarii
Poprawna odpowiedź: C
Wyjaśnienie
Testowanie może zwiększyć zaufanie do jakości produktu oraz zmniejszyć ryzyko związane z jego użyciem. Nie jest jednak możliwe udowodnienie, że system nie zawiera żadnych defektów.
Nawet jeżeli wszystkie wykonane testy zakończą się powodzeniem, oznacza to jedynie, że w sprawdzonych obszarach i przy wykorzystanych danych nie zaobserwowano problemów. Nie daje to gwarancji, że defekty nie znajdują się w miejscach, które nie zostały przetestowane.
Odpowiedzi A, B i D wykorzystują określenia sugerujące całkowitą pewność. Na egzaminie takie sformułowania powinny od razu zwrócić Twoją uwagę. Testowanie pomaga ograniczać ryzyko, ale nie może zagwarantować całkowitego braku błędów.
Pytanie 2. Na czym polega paradoks pestycydów?
Zespół testowy od kilku miesięcy wykonuje dokładnie ten sam zestaw testów regresji. Z czasem testy przestają wykrywać nowe defekty.
Która zasada testowania najlepiej opisuje tę sytuację?
A. Testowanie pokazuje obecność, a nie brak defektów
B. Testowanie zależy od kontekstu
C. Defekty grupują się w określonych obszarach
D. Testy z czasem tracą skuteczność, jeżeli nie są aktualizowane
Poprawna odpowiedź: D
Wyjaśnienie
Jest to przykład zasady określanej jako paradoks pestycydów. Wielokrotne wykonywanie tych samych testów może sprawić, że z czasem przestaną one wykrywać nowe problemy.
Nie oznacza to, że system jest już pozbawiony defektów. Bardziej prawdopodobne jest, że testy sprawdzają ciągle te same ścieżki, dane i warunki, podczas gdy nowe problemy mogą znajdować się w innych obszarach.
Dlatego przypadki testowe powinny być regularnie przeglądane, aktualizowane i rozszerzane. Warto zmieniać dane testowe, analizować nowe ryzyka oraz dodawać testy wynikające z wprowadzanych zmian i wcześniej wykrytych defektów.
Na egzaminie nazwa tej zasady może nie pojawić się bezpośrednio. Zamiast pytania o definicję możesz otrzymać opis sytuacji, na podstawie którego trzeba rozpoznać właściwą zasadę.
Pytanie 3. Która czynność odpowiada za określenie, co należy przetestować?
Podczas której czynności procesu testowego zespół analizuje podstawę testów i określa cechy, warunki oraz obszary wymagające sprawdzenia?
A. Planowanie testów
B. Analiza testów
C. Implementacja testów
D. Zakończenie testów
Poprawna odpowiedź: B
Wyjaśnienie
Podczas analizy testów określamy przede wszystkim, co należy przetestować. Zespół analizuje wymagania, historyjki użytkownika, kryteria akceptacji, modele, specyfikacje i inne elementy stanowiące podstawę testów.
Na tej podstawie identyfikowane są warunki testowe, czyli aspekty systemu, które powinny zostać sprawdzone.
Warto zapamiętać proste rozróżnienie:
- analiza testów odpowiada na pytanie: „co testować?”,
- projektowanie testów odpowiada na pytanie: „jak to przetestować?”,
- implementacja testów obejmuje przygotowanie konkretnych przypadków, danych, procedur i zestawów testowych,
- wykonanie testów polega na uruchamianiu testów i porównywaniu rezultatów rzeczywistych z oczekiwanymi.
Pytania dotyczące czynności testowych często zawierają podobnie brzmiące odpowiedzi. Kluczowe jest więc zrozumienie celu każdej czynności, a nie tylko zapamiętanie ich nazw.
Pytanie 4. Czym jest podejście shift-left?
Które działanie jest najlepszym przykładem zastosowania podejścia shift-left?
A. Przeniesienie wszystkich testów na koniec projektu
B. Rozpoczęcie testowania dopiero po ukończeniu całej implementacji
C. Przegląd wymagań i kryteriów akceptacji przed rozpoczęciem programowania
D. Wykonywanie wyłącznie testów automatycznych na środowisku produkcyjnym
Poprawna odpowiedź: C
Wyjaśnienie
Shift-left oznacza przesuwanie wybranych działań związanych z jakością i testowaniem na wcześniejsze etapy cyklu wytwarzania oprogramowania.
Dobrym przykładem jest zaangażowanie testerów w analizę wymagań, przegląd historyjek użytkownika, przygotowanie kryteriów akceptacji lub planowanie testów jeszcze przed rozpoczęciem implementacji.
Im wcześniej zostanie wykryta nieścisłość w wymaganiu, tym łatwiej i taniej można ją poprawić. Jeżeli problem zostanie zauważony dopiero po napisaniu kodu, może wymagać zmiany implementacji, testów, dokumentacji, a czasem również architektury.
Shift-left nie oznacza, że wszystkie testy muszą zostać wykonane wcześniej. Niektóre rodzaje testów nadal wymagają gotowego komponentu, zintegrowanego systemu albo środowiska zbliżonego do produkcyjnego. Chodzi przede wszystkim o rozpoczęcie działań jakościowych możliwie wcześnie.
Pytanie 5. Które działanie jest przykładem testowania statycznego?
Która z poniższych czynności jest przykładem testowania statycznego?
A. Uruchomienie testów jednostkowych
B. Sprawdzenie działania formularza logowania
C. Przegląd wymagań bez uruchamiania programu
D. Wykonanie testu wydajnościowego aplikacji
Poprawna odpowiedź: C
Wyjaśnienie
Testowanie statyczne polega na ocenie produktów pracy bez wykonywania kodu. Może obejmować między innymi przegląd wymagań, dokumentacji, kodu źródłowego, przypadków testowych lub modeli.
Testowanie dynamiczne wymaga uruchomienia testowanego oprogramowania. Testy jednostkowe, testy formularza logowania i testy wydajnościowe są więc przykładami testowania dynamicznego.
Testowanie statyczne pozwala wykrywać problemy bardzo wcześnie. Podczas przeglądu wymagań można znaleźć niejasności, sprzeczności, brakujące informacje lub wymagania, których nie da się jednoznacznie przetestować.
Warto pamiętać, że podczas przeglądu nie zawsze szukamy defektu w kodzie. Problem może znajdować się również w wymaganiu, projekcie, dokumentacji albo przygotowanym przypadku testowym.
Pytanie 6. Klasy równoważności
Pole „Wiek” akceptuje wartości całkowite od 18 do 65 włącznie. Który zestaw danych testowych pokrywa wszystkie klasy równoważności?
A. 18, 40, 65
B. 17, 40, 66
C. 18, 19, 20
D. 17, 18, 65
Poprawna odpowiedź: B
Wyjaśnienie
W tym przypadku możemy wyróżnić trzy klasy równoważności:
- wartości mniejsze niż 18 – klasa nieprawidłowa,
- wartości od 18 do 65 – klasa prawidłowa,
- wartości większe niż 65 – klasa nieprawidłowa.
Zestaw 17, 40 i 66 zawiera po jednym przedstawicielu każdej z tych klas.
W podziale na klasy równoważności zakładamy, że wartości należące do tej samej klasy powinny być przetwarzane przez system w podobny sposób. Nie musimy więc sprawdzać każdej możliwej liczby od 18 do 65, jeżeli zależy nam wyłącznie na pokryciu klas.
Odpowiedź A zawiera wyłącznie dane z klasy prawidłowej. Odpowiedź C również sprawdza tylko jedną klasę. Odpowiedź D nie obejmuje wartości większej niż 65.
Na egzaminie warto najpierw samodzielnie rozpisać klasy, a dopiero później porównywać je z dostępnymi odpowiedziami.
Pytanie 7. Analiza wartości brzegowych
Pole „Wiek” akceptuje wartości całkowite od 18 do 65 włącznie. Który zestaw danych odpowiada dwupunktowej analizie wartości brzegowych?
A. 18 i 65
B. 17, 18, 65 i 66
C. 16, 17, 18, 65, 66 i 67
D. 17, 40 i 66
Poprawna odpowiedź: B
Wyjaśnienie
Dla zakresu od 18 do 65 wartościami granicznymi są 18 oraz 65. W dwupunktowej analizie wartości brzegowych sprawdzamy samą granicę oraz najbliższą wartość znajdującą się po drugiej stronie granicy.
Otrzymujemy więc:
- 17 – wartość tuż poniżej dolnej granicy,
- 18 – dolna granica,
- 65 – górna granica,
- 66 – wartość tuż powyżej górnej granicy.
Odpowiedź A zawiera tylko prawidłowe wartości graniczne, ale nie sprawdza wartości znajdujących się bezpośrednio poza zakresem.
Odpowiedź C przedstawia większy zestaw wartości, który może przypominać rozszerzoną analizę wartości brzegowych. W pytaniu wskazano jednak konkretnie analizę dwupunktową.
Pytania o wartości brzegowe często są problematyczne, ponieważ łatwo pomylić różne warianty tej techniki. Przed zaznaczeniem odpowiedzi sprawdź, czy granice należą do prawidłowego zakresu oraz ilu wartości wokół każdej granicy wymaga zadanie.
Pytanie 8. Tablica decyzyjna
Sklep przyznaje klientowi darmową dostawę, jeżeli klient posiada konto premium lub wartość jego zamówienia wynosi co najmniej 200 zł.
Ile kombinacji warunków należy uwzględnić w pełnej tablicy decyzyjnej, jeżeli oba warunki mogą przyjmować wartość „tak” albo „nie”?
A. 2
B. 3
C. 4
D. 8
Poprawna odpowiedź: C
Wyjaśnienie
Mamy dwa niezależne warunki:
- klient posiada konto premium: tak lub nie,
- wartość zamówienia wynosi co najmniej 200 zł: tak lub nie.
Liczbę możliwych kombinacji możemy obliczyć jako 2², czyli 4.
Kombinacje wyglądają następująco:
- konto premium: tak, zamówienie co najmniej 200 zł: tak,
- konto premium: tak, zamówienie co najmniej 200 zł: nie,
- konto premium: nie, zamówienie co najmniej 200 zł: tak,
- konto premium: nie, zamówienie co najmniej 200 zł: nie.
Dla pierwszych trzech kombinacji klient otrzyma darmową dostawę. W ostatnim przypadku darmowa dostawa nie zostanie przyznana.
Tablice decyzyjne są szczególnie przydatne wtedy, gdy rezultat zależy od kilku warunków biznesowych. Pomagają uporządkować reguły i sprawdzić, czy żadna ważna kombinacja nie została pominięta.
Pytanie 9. Testowanie przejść pomiędzy stanami
Konto użytkownika zostaje zablokowane po trzech kolejnych nieudanych próbach logowania. Poprawne logowanie zeruje licznik nieudanych prób.
Jaki będzie stan konta po wykonaniu następującej sekwencji?
- Nieudane logowanie
- Nieudane logowanie
- Poprawne logowanie
- Nieudane logowanie
- Nieudane logowanie
A. Konto zostanie zablokowane po drugim kroku
B. Konto zostanie zablokowane po piątym kroku
C. Konto pozostanie aktywne
D. Nie można określić stanu konta
Poprawna odpowiedź: C
Wyjaśnienie
Po dwóch pierwszych nieudanych próbach licznik wynosi 2. Następnie użytkownik loguje się poprawnie, dlatego licznik zostaje wyzerowany.
Dwie kolejne nieudane próby zwiększają licznik do 2. Ponieważ blokada następuje dopiero po trzech kolejnych nieudanych próbach, konto pozostaje aktywne.
To pytanie sprawdza nie tylko znajomość testowania przejść pomiędzy stanami, ale również uważne przeanalizowanie całej sekwencji zdarzeń.
Typowym błędem jest zsumowanie wszystkich nieudanych prób i pominięcie informacji, że poprawne logowanie zeruje licznik. Na egzaminie należy dokładnie śledzić zmiany stanu po każdym zdarzeniu.
Technika przejść pomiędzy stanami sprawdza się między innymi podczas testowania logowania, blokad konta, statusów zamówienia, workflow, subskrypcji, płatności oraz urządzeń reagujących inaczej w zależności od aktualnego stanu.
Pytanie 10. Testowanie oparte na ryzyku
Zespół ma ograniczony czas na testowanie przed wydaniem aplikacji. Zidentyfikowano dwa obszary:
- obszar A: duże prawdopodobieństwo awarii i bardzo poważne konsekwencje biznesowe,
- obszar B: małe prawdopodobieństwo awarii i niewielkie konsekwencje biznesowe.
Który obszar powinien otrzymać wyższy priorytet testowania?
A. Obszar A
B. Obszar B
C. Oba obszary zawsze muszą otrzymać identyczny priorytet
D. Nie można ustalić priorytetu na podstawie ryzyka
Poprawna odpowiedź: A
Wyjaśnienie
Poziom ryzyka produktowego zależy między innymi od prawdopodobieństwa wystąpienia problemu oraz wpływu, jaki ten problem może mieć na użytkowników, organizację lub system.
Obszar A charakteryzuje się zarówno dużym prawdopodobieństwem awarii, jak i poważnymi konsekwencjami. Powinien więc otrzymać wyższy priorytet.
Testowanie oparte na ryzyku pomaga zdecydować:
- które obszary testować wcześniej,
- gdzie zastosować bardziej szczegółowe testy,
- na co przeznaczyć najwięcej czasu,
- które testy powinny zostać wykonane w pierwszej kolejności,
- gdzie warto zaangażować bardziej doświadczone osoby.
Nie oznacza to automatycznie, że obszar B nie zostanie przetestowany. Przy ograniczonym czasie i zasobach należy jednak rozpocząć od elementów, których awaria mogłaby spowodować największe straty.
Jak interpretować swój wynik?
Policz, na ile pytań udało Ci się odpowiedzieć poprawnie.
9–10 poprawnych odpowiedzi
Bardzo dobry wynik. Rozumiesz przedstawione zagadnienia i potrafisz zastosować wiedzę w praktycznych sytuacjach. Nadal warto jednak przećwiczyć pełne zestawy zawierające 40 pytań, aby sprawdzić również zarządzanie czasem.
7–8 poprawnych odpowiedzi
Masz solidne podstawy, ale niektóre obszary wymagają jeszcze powtórki. Sprawdź przede wszystkim pytania, przy których wybór odpowiedzi był przypadkowy lub nie miałeś pewności.
5–6 poprawnych odpowiedzi
Warto wrócić do sylabusa i uporządkować podstawowe pojęcia. Nie ograniczaj się do zapamiętywania poprawnych liter. Spróbuj zrozumieć, dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne.
Mniej niż 5 poprawnych odpowiedzi
Potrzebujesz jeszcze trochę czasu na przygotowanie. Zacznij od podstaw testowania, czynności procesu testowego, testowania statycznego oraz najważniejszych technik projektowania testów.
Najczęstsze błędy podczas rozwiązywania pytań ISTQB
Jednym z najczęstszych błędów jest zbyt szybkie czytanie pytań. Czasami jedno słowo całkowicie zmienia znaczenie zadania. Zwracaj szczególną uwagę na określenia takie jak:
- „najlepsza odpowiedź”,
- „najbardziej odpowiednie działanie”,
- „pierwsza czynność”,
- „najmniejsze pokrycie”,
- „dokładnie dwie odpowiedzi”.
Kolejny problem to odpowiadanie na podstawie własnego doświadczenia zawodowego zamiast zgodnie z terminologią i podejściem opisanym w sylabusie.
W konkretnej firmie proces testowy może wyglądać inaczej. Nazwy czynności mogą być uproszczone, a niektóre role mogą łączyć wiele odpowiedzialności. Podczas egzaminu należy jednak wybierać odpowiedź zgodną z materiałem egzaminacyjnym.
Uważaj również na odpowiedzi zawierające słowa „zawsze”, „nigdy”, „wszystkie” lub „gwarantuje”. W testowaniu rzadko można mówić o całkowitej pewności. Takie odpowiedzi często są nieprawidłowe, chociaż nie należy odrzucać ich automatycznie bez przeczytania całego zdania.
Jak skutecznie przygotować się do egzaminu?
Najlepsze rezultaty daje połączenie nauki teorii z regularnym rozwiązywaniem pytań.
Najpierw zapoznaj się z danym rozdziałem sylabusa. Następnie rozwiąż pytania dotyczące tego obszaru. Po każdym błędzie wróć do teorii i sprawdź, dlaczego wybrana odpowiedź była nieprawidłowa.
Nie ucz się wyłącznie odpowiedzi na pamięć. Na prawdziwym egzaminie sytuacja może zostać opisana w zupełnie inny sposób. Jeżeli rozumiesz zagadnienie, poradzisz sobie również wtedy, gdy zmienią się nazwy, liczby albo kontekst pytania.
Przed egzaminem wykonaj również kilka pełnych prób na czas. Czterdzieści pytań rozwiązanych bez przerwy to inne doświadczenie niż odpowiadanie na pojedyncze pytania podczas nauki.
Warto poćwiczyć również zaznaczanie trudnych pytań i wracanie do nich na końcu. Jeżeli jedno zadanie zajmuje Ci zbyt dużo czasu, przejdź dalej. Być może kolejne pytania okażą się znacznie prostsze.
Podsumowanie
Przygotowanie do egzaminu ISTQB Foundation Level wymaga zarówno znajomości podstawowych pojęć, jak i umiejętności zastosowania ich w konkretnych sytuacjach.
Wśród szczególnie ważnych zagadnień znajdują się:
- cele i zasady testowania,
- czynności procesu testowego,
- testowanie statyczne,
- testowanie w cyklu wytwarzania oprogramowania,
- klasy równoważności,
- analiza wartości brzegowych,
- tablice decyzyjne,
- przejścia pomiędzy stanami,
- testowanie oparte na ryzyku.
Dziesięć pytań z tego artykułu to dopiero początek. Im więcej różnych przykładów przeanalizujesz przed egzaminem, tym łatwiej będzie Ci rozpoznawać schematy pytań i eliminować błędne odpowiedzi.
Jeżeli chcesz przećwiczyć większą liczbę pytań wraz z odpowiedziami i wyjaśnieniami, sprawdź mój kurs „Egzamin ISTQB w pytaniach i odpowiedziach”. Materiał pomoże Ci uporządkować wiedzę i przygotować się do formatu egzaminu.
